Raczkowanie - kiedy się go spodziewać i na co zwracać uwagę?

raczkowanie

Moment, w którym dziecko zaczyna się samodzielnie przemieszczać, jest bardzo wyczekiwany przez rodziców. Dla malucha z kolei postawienie pierwszych niepewnych kroków to wyczyn na miarę zdobycia najwyższego szczytu górskiego.  Jednak ten ważny etap jest zazwyczaj poprzedzony raczkowaniem, które odgrywa bardzo istotną rolę dla rozwoju dziecka. 
 

Czym jest raczkowanie i kiedy go się spodziewać?

Pierwsze próby raczkowania są bardzo niezgrabne. Dziecko musi nauczyć się walczyć z ciężarem swojego ciała. Najpierw maluszek uczy się turlać, pełzać, żeby finalnie spróbować wygrać tę nierówną walkę z grawitacją i podjąć próbę raczkowania.  Tego wyczynu dziecko dokonuje między 8 a 11 miesiącem życia.
 
Czas, w jakim Twoja pociecha zdecyduje się raczkować, bardzo różni się między rówieśnikami. Niektóre dzieci raczkują już przed 8 miesiącem, ale istnieje też mały odsetek dzieci, które tego etapu w ogóle nie przechodzą (nierzadko strasząc tym faktem rodziców). Wszystko to jest zupełnie normalne.
 
Oczywiście jeśli jakieś zachowanie dziecka wzbudza w Tobie niepokój, to powinnaś udać się jak najszybciej do specjalisty - fachowym okiem oceni czy rozwój Twojego dziecka przebiega prawidłowo. 
 

Raczkowanie to same korzyści dla dziecka

Raczkowanie, to bardzo istotny etap w rozwoju dziecka. Maluch przez około 3 miesiące porusza się na czworakach, żeby przystosować swoje ciało do następnego kroku milowego - poruszania się na obu nogach. Z każdym dniem Twoje dziecko nabywa więcej siły poprzez wzmacnianie swojego układu mięśniowego.
 
Pozycja raczkowania jest bardzo specyficzna i angażuje bardzo dużo grup mięśniowych - brzuch, szyję, kończyny górne i dolne oraz grzbiet. Dobrze wpływa na prawidłowy rozwój stawów biodrowych i stóp. Układ mięśniowy nie działa samodzielnie, jest sterowany impulsami prowadzonymi przez układ nerwowy, który rozwija się dzięki wykonywaniu podobnych czynności wielokrotnie.
 
Na początku raczkowanie dla niemowlaka jest trudne, ale po upływie kilku tygodni stanie się czymś naturalnym. W końcu jednak przestanie być czymś wystarczającym - dziecko rozpocznie wspinanie się po niskich przedmiotach, żeby łatwiej mu było utrzymać wyprostowaną pozycję. 
 
Głównym punktem układu nerwowego jest mózg, który wydaje polecenia - zanim będzie to robił efektywnie, potrzebuje  treningu. Raczkowanie to  wyzwanie, które przekłada się na inne płaszczyzny rozwoju dziecka. Naprzemienne ruchy intensyfikują współpracę między dwiema półkulami mózgu. Dziecko uczy się, czym jest przestrzeń i koordynacja ruchów. Pisanie, czytanie i mowa będą w przyszłości  naturalnymi konsekwencjami wcześniejszego treningu zapewnionego mózgowi. 
 

Co jeśli dziecko nie raczkuje? 

Nie wpadaj od razu w panikę, jeśli Twoje dziecko według różnych norm powinno już dawno raczkować. Niektóre dzieci omijają zupełnie ten etap w swoim rozwoju. Szacuje się, że może to być nawet 10% maluszków.
 
Spójrz szerzej na kontekst rozwoju: jeśli dziecko potrafi samo siedzieć, zmieniać pozycję z leżenia na brzuchu do leżenia na pleckach i na odwrót, a nie wykazuje chęci do raczkowania, to może właśnie być tym wyjątkiem.
Lepiej jednak przejść się do specjalisty po profesjonalną ocenę i być spokojną o swoją pociechę. 
 
Pamiętaj, że zawsze możesz spróbować na własną rękę pokazać swojemu dziecku jak się raczkuje. Tylko nic na siłę! Maluch powinien sam zrozumieć, jak poruszać się w taki sposób. Najskuteczniejsza nauka, to nauka poprzez zabawę. Poniższe wskazówki mogą się okazać dla Ciebie pomocne, jeśli chcesz przejść przez ten etap razem ze swoim dzieckiem. 
 
Zejdź na podłogę. Dzięki temu dziecko będzie miało Cię w zasięgu swojego wzroku. Poza tym łatwiej będzie Ci się zaangażować we wspólne próby raczkowania. 
        
Usiądź kawałek dalej od maluszka. Powinien nadal czuć Twoją bliskość, ale jednocześnie mieć przestrzeń, która zapewni mu samodzielność i swobodę. 
        
Zadbaj o odpowiednie podłoże. Śliskie panele lub płytki będą  stanowiły dodatkową przeszkodę dla dziecka. Dobrym rozwiązaniem może być na przykład miękki dywan, materac lub wykładzina, na których nie będzie się tak łatwo ślizgał. 
        
Rozrzuć niedaleko swojego dziecka zabawki. Być może zechce podejść do swojego ulubionego misia czy samochodziku. 
        
Stwórz tor przeszkód. Możesz w tym celu posłużyć się niskimi i miękkimi przedmiotami (np. wałkami), które mogą zachęcić malucha do wspinania się i przechodzenia do wyższej pozycji, żeby pokonać przeszkodę. 
        
Nie krępuj ruchów dziecka! Niewłaściwe ubranka (np. z duża ilością szwów) mogą przeszkadzać dziecku w poruszaniu się i w konsekwencji zniechęcać do podejmowania dalszych prób. Dobrym wyborem są rajstopki (zwykłe lub przeznaczone do raczkowania), nakolanniki do raczkowania lub skarpetki z aplikacjami anytpoślizgowymi. Pomyśl nad rezygnacją z bucików, których noszenie w tym przypadku nie niesie za sobą korzyści. Zastanów się nad nimi dopiero, kiedy dziecko  będzie próbowało postawić swoje pierwsze kroki. Wtedy przydadzą się takie, które są wyposażone w antypoślizgową podeszwę i będą trzymały się bardzo dobrze stópki. 
 

Pamiętaj o bezpieczeństwie

Dziecko, które sprawnie raczkuje, potrafi szybko się przemieszczać, jest bardzo ciekawskie i zagląda w miejsca, których mogłabyś się nie spodziewać. Żeby nie doszło do niechcianego wydarzenia i ewentualnej krzywdy małego odkrywcy, pamiętaj o odpowiednim zabezpieczeniu środowiska, w jakim malec przebywa: 
  • zabezpiecz gniazdka, przedłużacze itp.,
  • schowaj chemię, jedzenie dla zwierząt i substancje szkodliwe w miejsca niedostępne dla dziecka,
  • unikaj długich obrusów, za które Twoja pociecha może pociągnąć i wylać na siebie gorący napój,
  • zabezpiecz schody specjalną kratką,
  • pamiętaj o zamykaniu drzwi do tych pomieszczeń, w których nie ma osób dorosłych.  
 
Twoje dziecko jest przed czy po fazie raczkowania? Podziel się z nami swoimi doświadczeniami. 
 

Przeczytaj też:

Jaki rozmiar skarpetek dla niemowlaka?

Skarpetki dziecięce z abs – dlaczego warto?